Wirus HPV - testy, szczepienia

Rak szyjki macicy jest drugim, co do częstości nowotworem złośliwym narządów płciowych kobiet. Rozwój raka szyjki macicy powiązany jest przyczynowo z onkogennymi typami wirusa HPV (Human papillomavirus) – w większości przypadków (90%) z typami 16 i 18. Do zakażenia dochodzi drogą kontaktów seksualnych, choć możliwa jest również droga wertykalna (z matki na płód).

W przypadku zarażenia wirusem HPV o niskim potencjale onkogennym może dojść do powstania łagodnych zmian rozrostowych w obrębie narządów moczowo-płciowych – kłykcin kończystych (90% przypadków – typ HPV-6 i HPV-11).

W większości przypadków, zwłaszcza zakażenia typami o wysoki potencjale onkogennym zakażenie przebiega bezobjawowo. W tym przypadku jedynym sposobem wykrycia infekcji HPV jest wykonanie testów DNA HPV. Badanie wykonane może być w każdym wieku, również w ciąży.

ZALECENIA DLA PACJENTKI PRZED POBRANIEM MATERIAŁU DO BADANIA W KIERUNKU  HPV ( DNA HPV, mRNA HPV)

1. wstrzemięźliwość seksualna minimum 48 godz.

2. co najmniej 24 godz. przed pobraniem wymazu należy ograniczyć zabiegi pielęgnacyjno-higieniczne okolicy narządów płciowych

3. w przypadku wymazu z cewki moczowej należy wstrzymać się z oddawaniem moczu na godzinę przed pobraniem wymazu

3. nie należy wykonywac wymazu w przypadku

  • miesiączki
  • stosowania preparatów dopochwowych, irygacji
  • antybiotykoterapii (najwczesniej w 5 dniu od zakończenia leczenia)

Szczepienie przeciwko HPV jest zalecane przez Ministra Zdrowia w Programie Szczepień Ochronnych od 2008 roku. Celem zastosowania szczepionki jest wytworzenie odporności immunologicznej u osób, które nie zetknęły się jeszcze z wirusami HPV.  Wykazano, że poziom przeciwciał u osób szczepionych jest od kilkudziesięciu do nawet 100 razy wyższy niż u osób niezaszczepionych. Szczepienie przeciwko HPV jest składową profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy.

W Polsce dostępne są dwie szczepionki:

  • Szczepionka dwuwalentna skierowana przeciwko typom HPV-16 i HPV-18. Szczepionka jest zarejestrowana do stosowania dla kobiet i dziewcząt w wieku powyżej 9 lat. Zalecany schemat szczepień 0,1,6 miesięcy
  • Szczepionka czterowalentna skierowana przeciw typom HPV-16, HPV-18, HPV-6 i HPV-11. Szczepionka jest zarejestrowana do stosowania dla kobiet i dziewcząt w wieku powyżej 9 lat oraz mężczyzn i chłopców w wieku powyżej 9 lat. Zalecany schemat szczepień 0,2,6 miesięcy.


Pamiętaj! Szczepionka nie leczy raka szyjki macicy. Podanie szczepionki nie zwalnia z regularnej kontroli cytologicznej!